UIT DE PERS

Het Laatste Nieuws 01/10/04

VOOR ELKE BOOM EEN ANDERE ZORG
Bomen lijken tegenwoordig veel sneller ziek te worden dan vroeger. Het kleine aantal boomdokters dat Vlaanderen rijk is, heeft zich dan ook verenigd in een groep voor bijzondere boomwerken. Paul Luttik is één van hen, en zijn boodschap is duidelijk: onze bomen zijn er voor onze kleinkinderen en achterkleinkinderen. Verzorg ze dus goed, en vraag daarvoor raad aan een kenner!

CATALPA
Behoudsgezinde bomen
“Als een boom ziek wordt, moet je je altijd eerst de vraag stellen of er misschien iets in zijn omgeving is veranderd,” legt Paul Luttik uit. “Een boom reageert immers altijd op wat rond hem gebeurd. Een nieuwe tuinindeling of een product dat je voor het eerst hebt gebruikt, is vaak al voldoende om de boom van slag te brengen.”
In het geval van de catalpa van Christine is er inderdaad iets veranderd. “Tot vorig jaar stond hier een erg hoge haag,” vertelt ze. “Die is weggehaald, en het haksel van de haag is op de aarde onder de catalpa gestrooid. Bovendien was hier vroeger ooit een gracht. Die is nu verdwenen.”

Droogte en sproeistof
Boomdokter Paul besluit geen overhaaste beslissingen te nemen. “Lichtgroene, omkrullende bladeren zijn vaak het gevolg van droogte,” weet hij, “maar het kan ook een bacteriële infectie zijn.” Daarom snijdt Paul voorzichtig een klein takje van de boom af en bekijkt het groen binnenin aandachtig. “Dit is een heel normaal groen,” oordeelt hij. “Deze boom heeft dus zeker geen last van bacteriën. Toch betwijfel ik dat deze boom alleen maar last van droogte zou hebben. Hij maakt immers nog nieuwe scheuten aan, en hij heeft gebloeid, zij het dan iets later dan normaal. Een boom die voelt dat hij met bloesemen al zijn krachten zal verliezen, zal nooit bloemen produceren.”
Uiteindelijk vreest Paul dat het wegvallen van de haag indirect dan toch de oorzaak van de omkrullende bladeren is. Naast de tuin ligt immers een maisveld, en dat wordt vaak besproeid. “Niet elke boer wacht altijd tot het windstil is om zijn veld te besproeien,” zegt hij spijtig. “Dit veld ligt ook ten westen van de tuin, en de wind komt in Vlaanderen heel vaak vanuit het westen. Het heeft er alle schijn van dat deze boom in de nevel van de sproeistof is terechtgekomen.”

Boomtherapie
“Het is helemaal niet gek om een boom van deze leeftijd nog te ondersteunen,” raadt Paul Christine aan. “In dit geval zou ik in de eerste plaats het hakselhout van de haag wegnemen. Dat is nog erg jong en daardoor veel te zuur. Daarnaast mag je de boom ook best net zoals de bloemen ’s avonds water geven. Omdat overal zoveel grachten worden dichtgegooid, zit er immers vaak niet genoeg water meer in de bovendelen van de aarde. Tot slot, als je die investering wil doen, kan je ook een zak kalk of beendermeel kopen, dat met zand vermengen, en in de grond inwerken. Zo geef je de boom steun tot hij er weer bovenop is.”

LINDE
Witvliegjes als nationaal probleem
Ook de linde in Christines tuin heeft licht gekrulde en droge blaadjes. Maar deze boom staat heel wat verderop en kan van de sproeistof geen last hebben gehad. Boomdokter Paul schudt lichtjes aan enkele takken en ziet zo onmiddellijk het probleem: “Witvliegen,” oordeelt hij. “Dat is standaard dit jaar. Je hoeft je er geen zorgen om te maken, want ze zijn redelijk onschuldig. Die vliegjes leggen hun eitjes onder het blad, en de larfjes die eruit komen eten het bladmoes op. Dit jaar zijn er echter zo veel dat de helft van het blad wordt weggevreten. Dat blad begint dan te stressen, verliest z’n functie en sterft. Veel bomen zullen daardoor vroeger dan anders bruin worden en hun blad verliezen, maar de boom zelf is daardoor niet aangetast.”

Onschuldige bladgallen
Op de linde van Christine zijn ook bladeren te zien waarop korte, groene uitsteekseltjes groeien. Ze lijken op hele kleine, rechtopstaande rupsjes, maar blijken toch plantaardig te zijn. “Dat zijn bladgalletjes,” vertelt onze boomdokter. “Eigenlijk zijn die een soort afwijking van het blad, veroorzaakt door een als het ware gehandicapte cel. Ze zijn een esthetisch probleem, maar aan de boom zelf doen ze geen kwaad.”

DE BOOMDOKTER
“Eigenlijk komt een boomdokter altijd te laat,” zegt Paul Luttik over zijn werk. “Als het probleem zichtbaar is, worden wij bij de boom geroepen. Maar het zichtbare probleem is maar het gevolg van een oorzaak die al veel ouder is. Daarom is het ons doel om vooral de aanplant van bomen te begeleiden. Als een gemeente bomen op een plein wil zitten, kunnen wij bijvoorbeeld vertellen welke bomen onder dergelijke stenen kunnen groeien, en welke niet. Zo vermijdt je stadspleinen vol halfdode bomen vol gele blaadjes.”
Boomdokter Paul begeleidt ook bouwwerken. “Soms kunnen hele oude bomen gered worden als de bouwmeester bereid is zijn fundamenten een metertje naar links of rechts te verplaatsen. Maar ook kleine werkjes, zoals het plaatsen van een telefoonkabel, doen sommige bomen sterven. Boomdokters kunnen in zo’n gevallen met raad en daad bijstaan.”
Is het spectaculaire werk van de boomdokter die vol haken en touwen tot in de hoogste toppen klimt dan verleden tijd? “Soms is dat nog nodig,” geeft Paul toe, “maar ik heb voor mezelf uitgemaakt dat boomverzorging daar niet om gaat. Bomen hoeven eigenlijk niet gesnoeid te worden om gezond te blijven. De meeste verzorging moet van onderuit komen. Maar in bomen klimmen is natuurlijk leuk. Daarom doen velen het zonder dat het moet. Zelf ben ik met alpinisme begonnen om de klimdrang kwijt te raken. Voor mij komt de gezondheid van de boom nu eerst. En die wil ik in stand houden voor de toekomstige generaties.”

TIPS
- Leg gehakseld hout nooit onmiddellijk op de bodem. Laat het eerst een jaar elders liggen. Pas als het hout grijs is van de schimmels, is het een goede voedingsstof voor de bodem, en kan je het tussen de planten uitspreiden.
-Elke boom is anders. En ook elke catalpa is op een andere plaats weer anders. Oordeel dus niet zelf over je boom, maar vul het boomformulier op www.boomverzorging.be in. Boomdokter Paul Luttik zal je dan de juiste raad proberen geven.
- De boomdokters organiseren ook weekends tussen de kruinen. Ideaal voor een uitje met de kinderen, de collega’s of de jeugdbeweging! Alle info op bovenvermelde website.